Jun 06, 2026 | 168 views

Bir veb sayt necə yaşayır? (Sən sayta girəndə arxa planda nə baş verir?)

Bir veb sayt necə yaşayır? (Sən sayta girəndə arxa planda nə baş verir?)

Hər gün onlarla sayta daxil oluruq, amma pərdə arxasında nələrin baş verdiyini çox vaxt düşünmürük. Gəlin bu prosesi bir restorana bənzədərək izah edək.

📍 1. Ünvanın yazılması (Menyuya baxmaq)

Siz brauzerdə (Chrome, Safari və s.) saytın adını yazanda, kompüteriniz ilk olaraq DNS adlı sistemə müraciət edir. DNS saytın adını (məs: google.com) serverin anlaya biləcəyi IP ünvanına (rəqəmlərə) çevirir.

📍 2. Sorğu (Sifariş vermək)

IP tapıldıqdan sonra brauzeriniz dünyanın hər hansı bir nöqtəsində yerləşən Serverə bir "HTTP Request" (sorğu) göndərir. Bu, ofisianta "Mənə ana səhifəni gətir" demək kimidir.

📍 3. Backend işə düşür (Mətbəx)

Server (mətbəx) bu sorğunu alır. Əgər sayt dinamikdirsə, proqram təminatı (məsələn, Laravel) məlumat bazasından lazımi dataları götürür, onları emal edir və "bişirir".

📍 4. Cavab (Yeməyin gəlməsi)

Hazır olan məlumatlar HTML, CSS və JavaScript şəklində brauzerinizə geri göndərilir. Brauzer isə bu kodları oxuyaraq sizin qarşınıza vizual bir sayt çıxarır.

💡 Nəticə: Bütün bu proses adətən 1 saniyədən də az vaxt aparır!